Piramiden, het verhaal

De eerste Egyptische piramide is ruim 4500 jaar geleden gebouwd als grafmonument voor een Egyptische farao, de toenmalige heerser. Zijn opvolgers volgden hem in deze begraafwijze en zij werden net zoals hun voorganger na hun dood gemummificeerd en met kostbaarheden en persoonlijke bezittingen in het binnenste van een piramide gelegd. In totaal zijn er circa 80 piramiden bewaard gebleven, gebouwd over een periode van ongeveer 1000 jaar.

De vroegste vorm van een piramide is de mastaba, een doosvormige constructie waarin belangrijke personen begraven werden. De trappenpiramide van farao Djoser in Saqqara is de eerste stap naar de bouw van ware piramiden.

De Piramide van Djoser is een trappenpiramide in Saqqara, gebouwd voor de Egyptische farao Djoser en ontworpen door zijn vizier Imhotep. De piramide is, voor zover bekend, het eerste gebouw dat volledig in steen was opgetrokken.

Het piramidecomplex werd gebouwd in een plek waar al verschillende oudere mastaba’s uit de 1e en 2e dynastie stonden, Het stond ten zuidwesten van het mastaba veld. De plek waarop het complex werd gebouwd was al in gebruik door een aantal koningen uit de 2e dynastie. De graven die bekend zijn, zijn die van Hotepsechemoei en Ninetjer.

De piramide bevond zich in een heel complex, dat zich binnen een rechthoekige omheining (544 x 277 m) bevindt. De muur er om heen was 11 m hoog en had slechts één toegang. Voor die tijd een enorme afmeting. Binnenin stond een koer, het Heb-sed-hof, kapellen, het serdab-hof, het zuidelijk huis en noordelijke huis en de dodentempel waar de koning vereerd werd. De meeste gebouwen uit die tijd werden opgevuld met rommel maar de gebouwen uit dit terrein werden prachtig versiert met groen-blauwe tegeltjes.

De gebouwen in het complex waren gebouwd van natuursteen. Dit was de eerste keer dat ze dat deden. De gebouwen zijn gebaseerd uit de tijd van de 2e dynastie. En veel gebouwen lijken (zoals de heb-sed-hof) sprekend als getekend op de hiërogliefen. Onderzoek heeft uitgebracht een deel van de gebouwen nadat ze opgeleverd werden door Imhotep gelijk weer werden begraven, blijkbaar waren ze niet bedoeld voor de levenden maar voor de doden.

De trappenpiramide is oorspronkelijk niet als dusdanig opgezet, maar begon als mastaba, een klassieke Egyptische grafvorm. In latere stadia werd het grondvlak vergroot, tot uiteindelijk 126 bij 109 meter, en werden steeds kleinere trappen toegevoegd. Uiteindelijk kwamen er zes trappen voor een totale hoogte van meer dan 60 meter. Onder de piramide zijn er verschillende galerijen en kamers en één van die kamers is de eigenlijke grafkamer. Er is in de zuidelijke muur een klein graf, waarin het Ka-beeld van de farao stond. De naam trappenpiramide stamt niet uit de vroegere tijd maar uit de 19e eeuw. Het heet zo omdat de piramide niet echt een piramide is, men kan als het ware op de trappen lopen.

De knikpiramide van Snofroe was de eerste ‘echte’ piramide van Egypte, maar blijkbaar is de bouw niet vlekkeloos verlopen. De piramide neemt plots een kleinere hoek (van 54°28′ naar 43°22′). De reden hiervoor was dat de druk te groot zou zijn en de piramide zou instorten. Snofroe had naast deze piramide nog twee andere: de Rode piramide van Snofroe en de trappenpiramide van Snofroe.

Vlakbij de hoofdstad van Egypte, Caïro, liggen 3 heel beroemde piramiden. Ze worden de 3 piramiden van “Gizeh” genoemd. Het zijn niet de oudste maar wel de mooiste piramiden. Ze zijn gebouwd door farao Chefren, Cheops en Mykerinos. Lees hieronder het verhaal over deze merkwaardige bouwsels.

Er zijn heel veel piramiden gebouwd, over de hele wereld. Maar er zijn er maar 10 van vaste steenblokken gemaakt. Deze 10 piramiden liggen vlak bij elkaar, op zo’n afstand van 80 kilometer. De 10 piramiden zijn gebouwd in de derde en vierde dynastie. In meer dan 100 jaar tijd dus. Meer dan 25 miljoen ton kalksteen werd gebruikt om deze piramiden te bouwen, in een hoog tempo. Waarom maakte men deze piramiden?

Men ontdekte dat de schachten gericht stonden op sterren. Aan de linkerkant zijn de schachten gericht op de ster Sirius en op het sterrenbeeld Orion. De schachten rechts zijn gericht op sterren in het sterrenbeeld Draco (slang) Waarom deden de Egyptenaren zoveel moeite om deze schachten te laten wijzen op sterren? Om dat te begrijpen moet je wat afweten van de Egyptische godsdienst. De Egyptenaren geloofden in een leven na de dood. Ze dachten dat je ziel na je dood naar de sterren zou gaan. Goede zielen zouden zich voegen bij de koning van de onderwereld, Osiris genaamd. In één van de oudste hiërogliefen staat dat de ziel van de dode farao naar het sterrenbeeld Orion zou afreizen naar Osiris toe.

De andere ster, de ster Sirius, was ook van enorm belang voor de Egyptenaren. Sirius is 23 x zo helder als onze zon en heeft een diameter die ook 2 keer zo groot is. Het is de 5 de ster van ons vandaan en is na Alpha Centauri de eerste zichtbare ster. Sirius staat op 8,7 lichtjaren van de aarde af. Sirius werd door de Egyptenaren gezien als de ziel van godin Isis.

Een dikke 20 jaar geleden kwam de ster Sirius vreemd in de kranten. Een Afrikaanse stam in Mali, de Dogonstam, vertelde dat er ooit buitenaardse wezens afkomstig van Sirius waren geweest. De Dogonstam wist zelfs dat de ster Sirius niet één ster was, maar dat er nog een hele kleine ster naast zat. Ook wist de Dogonstam te vertellen in hoeveel jaar de ster Sirius om haar as draaide.

Pas in de jaren 80 bleek de Dogonstam gelijk te krijgen! De krachtigste telescopen ontdekten toen inderdaad een andere kleine ster rond Sirius. En de omlooptijd klopte ook…

Behalve dat de aarde draait, maakt onze planeet ook een rare schommeling. Deze schommeling noemen we “precessie”. Iedere 25.600 jaar heeft de aarde zo’n schommeling gemaakt. In deze periode schuiven de sterren dus steeds een beetje omhoog en naar beneden.

De piramiden bij Gizeh zijn de laatste van de zeven oorspronkelijke wereldwonderen. (resp. de hangende tuinen van Babylon, de tempel van Artemis in Efeze, beeld van Zeus in Olympia, mausoleum van Halicarnassus, Colossus van Rhodos en de vuurtoren van Alexandrië).

Hoewel er in ruim 1000 jaar tijd ongeveer 80 piramiden gemaakt zijn in Egypte zijn de piramiden bij Gizeh het beste bewaard gebleven. De constructie is zeer solide en alleen de bovenste laag, van witte kalksteen, is van de piramide verdwenen. Deze piramiden werden gebouwd door drie koningen van de vierde dynastie. Cheops, Chefren en Mykerinos. De eerste had het grootste bouwwerk laten bouwen, en bleef zelfs 4000 jaar lang het grootste bouwwerk. Het was niet zomaar een bouwwerk. Onder de piramiden is namelijk de grafkamer van de farao. De piramiden dienden namelijk als bescherming voor het lichaam van de farao. Maar waarschijnlijk was dat niet de enige reden. Er zijn hierover verschillende theorieën. Waarschijnlijk moest de piramide helpen bij de reis van de farao naar het hiernamaals. De schuine helling kon worden aangezien voor een trap naar hemel. De vorm kan echter ook wijzen op de oerberg die in het scheppingsverhaal uit het water oprees. Hoewel de betekenis nog niet duidelijk is, zijn ze in ieder geval wel geslaagd in het bouwen van een gigantisch graf, dat door de constructie de tand des tijds heeft doorstaan. De piramide was echter niet een het enige dat de gebouwd werd voor de rituelen als de farao was gestorven. Rondom de piramiden is een compleet complex dat de uitvaart van de farao moest regelen. Aan de oostzijde van de piramide was een dodentempel die verbonden was met een tempel die aan de rivier lag. Dit was de staatsieweg voor het lichaam van de overleden farao als deze naar zijn laatste rustplaats gedragen moest worden.

De bouw van de piramiden

De plaats waar de piramiden moesten komen was op de westoever van de Nijl. Op de westoever ging elke dag de zon onder en dat werd geassocieerd met de dood. Op de plaats waar de piramiden nu staan, ligt een enorm kalkstenen plateau dat een prima ondergrond verzorgde voor het immense bouwwerk dat er moest komen. Hoewel de bodem niet vlak was heeft men gewoon met de contouren van de bodem mee gebouwd. Alleen rond de piramiden heeft men de bodem vlak proberen te maken.

Omdat de piramiden al ruim voor de geboorte van Christus werden gebouwd zou men verwachten dat de technische middelen niet voorhanden zouden zijn om een bouwwerk te vervaardigen dat vrijwel geen afwijkingen vertoond. Niets is minder waar. De piramiden zijn angstvallig precies. Men heeft in die tijd geprobeerd de muren evenwijdig te laten lopen aan de windrichtingen. De afwijking in deze is minder dan 1 graad; slechts 3 minuten. De fundering, waar we het zo even ook over hadden, had een verschil van ten hoogste 2 cm. Opmerkelijk op zijn minst!!

De stenen van de piramiden werden even ten zuiden van de bouwput gewonnen. Om de bekleding van de piramide te verzorgen vonden de Egyptenaren deze stenen niet goed genoeg. Uit Turah, aan de andere kant van de rivier, werden daarvoor speciaal blokken kalksteen van een kleine 2,5 ton overgevaren om voor dit doeleinde te gebruiken. De grafkamer was echt een verhaal apart en daarvoor werden granieten stenen gebruikt. Maar deze moesten zelfs helemaal uit Aswan komen. En dat ligt ongeveer een kleine 1000 kilometer verder naar het zuiden. Dat was overigens niet het enige graniet dat men nodig had. Voor het afsluiten van de toegang van de piramiden had met een constructie van stenen van dit materiaal in gedachte, vanwege de sterkte van dit gesteente.

De piramide van Cheops heeft drie vertrekken waarvan één uitgehouwen is in de bodem onder de piramide. De koningskamer bestaat helemaal uit het rode graniet uit Aswan en bevat een sarcofaag van hetzelfde materiaal. Boven deze kamers zijn vijf andere kamers ontworpen met enorme granieten balken die de druk op de koningskamer moeten verdelen. Dit principe is ook toegepast in de grote galerij, het verschil is alleen dat je hier dus ziet dat het één geheel is van stenen, die tabs naar elkaar toe lopen. Daarnaast hebben de bouwers van de piramide gangen van ongeveer 20 cm gemaakt die wijzen op het sterrenbeeld Orion en de poolster zodat de ziel van de koning naar deze sterren kon reizen.

Dit alles werd in tegenstelling tot wat de meeste mensen denken niet door slaven gemaakt. Alle arbeidskrachten waren betaalde krachten. Een aantal van hen werkten alleen aan deze gebouwen als het Nijlwater hoog stond en zij niets op hun akker konden doen. Naast deze seizoensarbeiders waren er ook mensen die wel de hele tijd aanwezig waren. Rondom de arbeiders die aan de piramiden werkten was er een netwerk aan mensen die voor hun eten zorgden. Schattingen lopen uiteen over het aantal dat in totaal werkten aan deze enorme bouwwerken, maar 20.000 à 30.000 mensen moeten er toch wel nodig zijn geweest.

Wetenswaardigheden over de piramide van Cheops

Benodigde bouwtijd
ca. 23 jaar

Lengte aan de voet
230,33m

Hoogte
146,59m

Helling van de zijkanten
51° 50′ 40”

Gemiddelde afwijking t.o.v. geografische noorden
0° 3′ 6”

Inhoud
2.600.000m2

Aantal gebruikte stenen
ca. 2.300.000

Gewicht per steen
ca. 2,5 ton

Gewicht van granieten dekstenen
50-80 ton

Benodigde arbeidskrachten
20.000-30.000

De Verschillende piramiden

Men had 4 verschillende piramides. Hieronder vindt u een afbeelding met een beetje
uitleg over deze verschillende piramides.

1) Mastabagraf: deze werden vooral gebouwd tussen 2920 – 2323 v. Chr. Een
farao die dit soort piramide liet bouwen was Akhethétep.

2) Trappiramide: deze werden vooral gebouwd tussen 2649 – 2575 v. Chr. Een
farao die dit soort piramide liet bouwen was Djoser.

3) Knikpiramide: deze werden vooral gebouwd tussen 2575 – 2465 v. Chr. Een
farao die dit soort piramide liet bouwen was Snofroe.

4) Piramide: deze werden vooral gebouwd tussen 2575 – 1640 v. Chr. Een farao die dit soort piramide liet bouwen was Cheops.