De vloek van Toetanchamon of de vloek van de farao

Op het graf stond de tekst: ‘wie de slaap van de farao verstoord, zal worden aangeraakt door de vleugels van de dood’.

De vloek van Toetanchamon ontstond in de jaren ’20, nadat een Britse aristocraat, Lord Carnarvon, de tombe van Toetanchamon was binnengegaan en kort daarna was gestorven. Hij stierf aan een muggenbeet die was geïnfecteerd en kranten weten dat in die tijd aan de vloek van de farao. Lord Carnarvons overlijden zou het gevolg zijn van het verstoren van de rust van de farao.

Egypte wil meer te weten komen over de beruchte vloek van de farao’s. Wetenschappers gaan ongeopende tombes onderzoeken op aanwezigheid van gevaarlijke gassen of bacteriën, die mogelijk de dood van vroegere grafopeners verklaren, aldus een Egyptische oudheidsdeskundige.

De Vloek van de farao is een broodje aap verhaal dat beweert dat de deelnemers aan de expeditie van Howard Carter, waarbij het graf van farao Toetanchamon geopend werd, op mysterieuze wijze kort na elkaar zouden zijn gestorven. De daaropvolgende gebeurtenissen waren zo toevallig en onverklaarbaar dat de wereld versteld stond en deze wraak van de farao toch langzaam serieus werd genomen.

Het verhaal

Vijf maanden na de gebeurtenis werd de 57 jarige Lord Carnarvon in zijn linker wang geprikt door een mug. Verzwakt door bloedvergiftiging en een infectie, overleed hij ‘s nacht in zijn hotelkamer op 5 april 1923. Op hetzelfde moment vielen alle lichten uit in de stad. Op de dag van zijn dood gebeurden er hele vreemde dingen. In Caïro gingen alle lichten uit en overleed ook zijn hond Susie op het landhuis in Hampshire. Artsen die later het lichaam van Toetanchamon onderzochten, vonden vreemd genoeg op zijn linker wang op precies dezelfde plek als waar Carnarvon door de mug was gestoken, een zwart bultje.

Meer vermeende slachtoffers

De halfbroer van Lord Carnarvon, Aubrey Herbert, stierf aan een buikvliesontsteking.
Professor Lafleur die de gevonden schatten bestudeerde komt plotseling te overlijden.
De wetenschapper Douglas Reed, hij maakte onder ander röntgen foto’s van de mummie, komt plotseling te overlijden.
De Egyptische prins Ali Farmy Bey werd vermoord in een hotel (Londen) en zijn broer pleegde zelfmoord.
George Jay Gould, een Amerikaanse spoorwegmagnaat, stierf aan longontsteking.
Archeoloog Hugh Evelyn White raakte in een depressie en hing zichzelf op in 1924. In zijn afscheidsbrief stond te lezen; “I have succumbed to a curse which forces me to disappear”.
Papyrus expert Bernard Greenfeel en de Amerikaans Egyptoloog Aaraon Ember komen in 1926 te overlijden.
De rechterhand van Howard Carter, Arthur Mace, komt 5 jaar na Lord Carnarvon te overlijden. Hij leed aan symptomen die lijken op een arsenicum vergiftiging.
In 1929 overleed de vrouw van Lord Carnavon.
In 1929 overleed Richard Bethell, belast met het catalogiseren van de gevonden schatten, op 35 jarige leeftijd.
In 1930 pleegde de vader van Richard Bethell zelfmoord door uit het raam van zijn flat in Londen te springen. In zijn slaapkamer had hij een vaas afkomstig uit het graf van Toetanchamon.
Opgeschrikt door het aantal sterfgevallen werd er een regeringsfunctionaris naar het graf gestuurd om de boel te onderzoeken. Ook hij werd binnen een paar dagen ziek en kwam te overlijden.
In totaal zijn er 17 mensen, die direct of indirect met het graf van Toetanchamon in verband gebracht kunnen worden, binnen een paar jaar een onnatuurlijke, vreemde of vroege dood gestorven.

Vreemd genoeg bleef de uiteindelijke ontdekker van het graf, Howard Carter, buitenschot. Hij overleed uiteindelijk in maart 1939 aan een natuurlijke doodsoorzaak.

Waarheidsgehalte

De lijst werd samengesteld door Philipp Vandenberg en is waarschijnlijk niet betrouwbaar. Wat het waarheidsgehalte geen goed doet, zijn de beweringen dat allerlei andere personen die met de mummie in aanraking kwamen of er in de buurt kwamen ook kort daarna overleden. Zo zou een arbeider die de mummie moest verplaatsen tegen de kist geschopt hebben en kort daarop zijn nek hebben gebroken. Waarschijnlijk zou een arbeider in werkelijkheid niet eens hebben gedurfd tegen een dergelijk artefact te schoppen, niet alleen uit angst voor de vloek, maar uit angst voor ontslag.

Volgens Het Parool zou de vloek bedacht zijn door 19e eeuwse auteurs, die boeken over ontwakende mummies en Egyptische vloeken schreven. Egyptische tomben bevatten bovendien bezweringen als “De dood komt op snelle vleugels naar degene die aan het graf van de farao komt”. Grafroverij vond immers zeer vaak plaats, en vrijwel alle tomben zijn al in de oudheid compleet leeggeroofd. Hoogstwaarschijnlijk zal dit slechts grafrovers angst hebben aangejaagd.

Ook bestaat de mogelijkheid dat giftige bacteriën of schimmels in graven aanwezig waren, wellicht opzettelijk door priesters daar verspreid. Ook hiervan is tot nu toe geen bewijs.

Volgens secretaris-generaal Dr. Zahi Hawass van de Egyptische Hoge Raad voor Oudheden is het goed mogelijk dat de lucht in een duizenden jaren afgesloten tombe is vervuild, onder meer door bacteriën in de overblijfselen van de Egyptische farao’s en hun gezellen. Hawass zei zelf ook wel eens in een graf bewusteloos te zijn geraakt.

Moderne Vloek van de Farao

De veelgehoorde kreet in Egypte waarmee bedoeld wordt, de dunne of gewoon netjes diarree. Sinds ik in Egypte kom, heb ik regelmatig wel een keer de vloek van de farao mogen ervaren. Normaal had ik altijd de eerste dagen wat last van ‘de dunne’, één keer was het ernstig, met krampen en een paar dagen ‘verplicht direct contact’ met een toilet op zeer korte afstand. Meestal wordt dit veroorzaakt door het drinken van te koude dranken, ijs, airco en de temperatuurovergang. In de meeste apotheken in Egypte zijn voldoende diarreeremmers verkrijgbaar.