Amenhotep III

Amenhotep III was de zoon van Thoetmosis IV en Moetemoeia. Hij trouwde met een burgerdochter: Teye, de dochter van Yuya en Tuya. In zijn tijd was het Nieuwe Rijk op zijn hoogtepunt. Zijn regering was voornamelijk een tijd van vrede en voorspoed. De invloed van Egypte reikte ver, zijn naam wordt gevonden van Griekenland, Kreta, Anatolië en Babylon tot Jemen aan toe. Hij was de grootvader van Toetanchamon.

De regeringsperiode van Amenhotep III duurde ongeveer 40 jaar en staat bekend om zijn voorspoed en vrede. Dit was niet in de laatste plaats te danken aan de opa van Amenhotep III, Thoetmosis III. Deze farao werd niet ontoepasselijk de ‘Napoleon van het oudheid’ genoemd. Hij legde de fundament voor deze stabiele periode door uitmuntende militaire acties in Syrië, Libië en Nubië. Zijn kleinzoon Amenhotep III hoefde alleen op kleine schaal op te treden en liet dat bijvoorbeeld uitvoeren door de onderkoning van Kush, Merymose, toen daar wat schermutselingen plaatsvonden.

Het leven van Amenhotep III kan opgedeeld worden in twee delen. In zijn jonge jaren besteedde hij veel aandacht aan zijn atletische kwaliteiten en voerde hij een aantal kleinere militaire operaties uit. Zoals gebruikelijk was voerde hij in zijn vijfde jaar van zijn regering een expeditie uit naar Nubië wat hem bracht tot de vijfde cataract van de Nijl. Er zijn ook inscripties gevonden van een opstand in Ibhet, de kop ingedrukt door zijn zoon. De inscripties laten zien dat het resultaat van deze campagne 150 mannen, 250 vrouwen, 175 kinderen, 110 boogschutters en 55 bedienden gevangenen en nog eens 312 rechter handen van de gesneuvelden betrof.

In Luxor (Thebe) bouwde hij een ook tempel voor dezelfde god, inclusief de tot op heden ten dage te bezoeken enorme binnenplaats, voorzien van enorme kolossen van pilaren als muren. Dit schitterend stukje vakwerk kan toegeschreven worden aan zijn hoofdarchitect. Op de westoever van het oude Thebe liet hij zijn dodentempel herrijzen wat nu te boek staat als de grootste tempel ooit gebouwd. Helaas werd de tempel op een verkeerde plaats gebouwd en had hij veel last van de overstromingen van de Nijl. De tempel raakte in verval en de materialen werden gebruikt voor de bouwprojecten van latere farao’s. De enige overblijfselen zijn de twee enorme standbeelden; de Kolossen van Memnon.

In de binnenlandse politiek werden de priesters van Amon-Re in Thebe steeds machtiger en veeleisender. Ondanks de welvaart werd het steeds moeilijker de almaar groeiende tempelbureaucratie tevreden te stellen. Amenhotep probeerde daar wat tegenwicht tegen te scheppen door de priesters van Heliopolis en de Apis-cultus uit Memphis, wat meer te begunstigen.

In de late jaren van zijn leven vereerde Amenhotep waarschijnlijk al Aton, de zonneschijf. Hiermee is het niet ondenkbaar dat hij hiermee de basis legde voor het nieuwe geloof dat zijn zoon Achnaton in zou gaan voeren. Bewijzen voor zijn verering zijn gevonden in het feit dat inscripties die gewijd zijn aan het feest ter ere van zijn 30-jarige regeringsschap de god Aton laten zien die op zijn zonneschijf rondreist. Een ander bewijs zou zijn naam Neb-maat-ra (‘de glimmende Aton’) kunnen zijn. Waarschijnlijk overleed Amenhotep in zijn 39ste jaar van zijn regering op een leeftijd van ongeveer 45. Zijn vrouw Teye leefde nog zeker twaalf jaar langer. Zij is dan ook te zien, tezamen met een dochter van haar, op een wand in de tombe bij de stad Amarna van zijn zoon en opvolger Achnaton.